Sắp xếp thứ tự công việc trên một máy sản xuất

Việc sắp xếp công việc nào trước, công việc nào sau có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng hoàn thành đúng hạn và tận dụng các nguồn lực của doanh nghiệp.

Trong thực tế ở một nơi làm việc hoặc một máy móc thiết bị hoặc một tổ sản xuất có thể được giao thực hiện nhiều công việc khác nhau.

Việc sắp xếp công việc nào trước, công việc nào sau có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng hoàn thành đúng hạn và tận dụng các nguồn lực của doanh nghiệp. Vì vậy, việc tìm ra một phương án bố trí tốt nhất là rất cần thiết. Tuy nhiên, có rất nhiều phương án sắp xếp khác nhau. Nếu có n công việc thì số phương án sắp xếp là n!;  n càng lớn thì số phương án càng nhiều, do đó rất khó có khả năng xác định tất cả mọi phương án sắp xếp thứ tự công việc. Hơn nữa, mỗi phương án lại có những chỉ tiêu trội khác nhau và không có một phương án nào mà tất cả các chỉ tiêu đều tốt hơn các phương án khác. Để tiết kiệm thời gian trong quá trình ra quyết định người ta đưa ra các nguyên tắc ưu tiên. Những nguyên tắc ưu tiên này cho những kết quả khả quan và được thực tế chấp nhận, sử dụng khá phổ biến. Trong trường hợp cụ thể, doanh nghiệp sẽ quyết định lựa chọn áp dụng một nguyên tắc ưu tiên thích hợp. Thông thường, doanh nghiệp tiến hành sắp xếp theo các nguyên tắc ưu tiên và so sánh giữa các phương án đó để lưạ chọn phương án hợp lý, có nhiều chỉ tiêu trội hơn.

Khi máy móc, thiết đã chuẩn bị xong và ta chỉ lập trình công việc trên 1 máy thì ta có thể theo 4 nguyên tắc sau:

-   Công việc được đặt hàng trước làm trước (First come first serve – FCFS).

-   Công việc phải hoàn thành trước làm trước (Earliest due date - EDD)

-   Công việc có thời gian thực hiện ngắn nhất làm trước (Shortest processing time - SPT)

-   Công việc có thời gian thực hiện dài nhất làm trước (Longest processing time - LPT) . Đây chính là những công ciệc có khối lượng lớn và rất quan trọng.

Để áp dụng nguyên tắc ưu tiên, cần xác định trước độ dài thời gian cần thiết để hoàn thành và thời hạn phải hoàn thành của từng công việc. Việc so sánh đánh giá các phương án sắp xếp theo các nguyên tắc ưu tiên được thực hiện dựa trên cơ sở xác định các chỉ tiêu chủ yếu sau:

  • Dòng thời gian: Khoảng thời gian từ khi công việc đưa vào phân xưởng đến khi hoàn thành;
  • Dòng thời gian lớn nhất: Tổng thời gian cần thiết để hoàn thành tất cả các công việc;
  • Dòng thời gian trung bình: Trung bình các dòng thời gian của mỗi công việc;
  • Mức độ chậm trễ lớn nhất;
  • Độ chậm trễ bình quân của các công việc.

Người ta có thể so sánh kết quả giữa các nguyên lý ưu tiên trên để chọn phương án quyết định phân giao thứ tự các công việc phù hợp với những mục tiêu đã đặt ra.

Để hiểu thêm về các nguyên tắc này, ta tiến hành xét ví dụ sau:

Một nhà máy sản xuất, có 5 công việc có thời gian thực hiện, thời gian hoàn thành và thứ tự nhận được cho trong bảng. Yêu cầu phân giao công việc theo các nguyên tắc đã nêu trên và lựa chọn phương án bố trí hợp lý.

Công việc

 

Thi gian sn xut (ngày)

Thi gian hoàn thành.

(ngày thứ…)

A

6

8

B

2

6

C

8

18

D

3

15

E

9

23

 

Phương án 2: Xếp thứ tự theo nguyên tắc “Công việc phải hoàn thành trước làm trước”(EDD)

                                                                                                            Đơn vị tính: ngày

Công

việc

 

Thi gian sn xut

 

Thi hn

 

Hoàn thành

 

Dòng thi gian

Thi gian chậm tr

B

2

6

2

0

A

6

8

8

0

D

3

15

11

0

C

8

18

19

1

E

9

23

28

5

Cộng

28

 

68

6

 

Phương án 3: Sắp xếp thứ tự theo nguyên tắc “Công việc có thời gian thực hiện ngắn nhất làm trước” (SPT)

                                                                                                            Đơn vị tính: ngày

Công

việc

 

Thi gian sn xut

 

Thi hn

 

Hoàn thành

 

Dòng thi gian

Thigian chậm tr

B

2

6

2

0

D

3

15

5

0

A

6

8

11

3

C

8

18

19

1

E

9

23

28

5

Cộng

28

 

65

9

 

Phương án 4: Sắp xếp thứ tự công việc theo nguyên tắc “Công việc có thời gian thực hiện dài nhất làm trước” (LPT)

                                                                                                            Đơn vị tính: ngày

Công

việc

 

Thi gian sn xut

 

Thi hn

 

Hoàn thành

 

Dòng thi gian

Thi gian chậm tr

E

9

23

9

0

C

8

18

17

0

A

6

8

23

15

D

3

15

26

11

B

2

6

28

22

Cộng

28

 

103

48

 

Dựa vào kết quả tính toán trên cho thấy phương án 3 sắp xếp công việc theo nguyên tắc công việc có thời gian thực hiện ngắn nhất làm trước (SPT) có lợi nhất.

Để kiểm tra việc bố trí công việc có hợp lý không, người ta dùng chỉ số tới hạn. Chỉ số này phản ánh tình hình thực hiện công việc và khả năng hoàn thành theo thời gian. Chỉ số có tính động, được cập nhật hàng ngày, cho phép bố trí lại thứ tự công việc cần ưu tiên trong quá trình thực hiện nhằm hoàn thành tốt nhất các công việc theo thời gian.

Dựa vào chỉ số này để đánh giá mức độ hợp lý của cách bố trí công việc:

Trong đó:

CRi - Chỉ số tới hạn công việc i.

Ti   - Thời gian còn lại đối với công việc i.

Ni   - Thời gian cần thiết để hoàn thành phần còn lại của công việc i.

Nếu CRi >1: Công việc i được hoàn thành trước thời hạn.

Nếu CRi =1: Công việc i được hoàn thành đúng thời hạn.

Nếu CRi <1: Công việc i không được hoàn thành đúng thời hạn.

Xét ví dụ:

Trong một doanh nghiệp, có 3 công việc được đặt hàng tại thời điểm ngày 25/12 như bảng sau.

Công việc

Thời điểm giao hàng

Công việc còn lại tính theo ngày

A

30/12

4

B

28/12

5

C

27/12

2


Theo công thức trên, ta tính được mức độ hợp lý công việc như sau:


Nguồn: Sưu tầm